Wat is er sinds 2026 veranderd in het wegverkeer? Een praktisch overzicht

2026-2027 is een scharnierperiode voor het Belgisch verkeersrecht. Sinds 1 juli 2026 zijn al een reeks concrete wijzigingen van kracht, en vanaf 1 juni 2027 komt daar de volledig nieuwe Code van de openbare weg bovenop, die de vertrouwde Wegcode vervangt. Voor wie regelmatig de baan op moet is het nuttig om even stil te staan bij wat er al veranderd is en wat er nog aankomt.

De meest voelbare wijziging is meteen ook de eenvoudigste: de verkeersboetes zijn sinds 1 juli 2026 met 10% verhoogd. Deze verhoging geldt over de hele lijn, wat betekent dat zowat elke klassieke verkeersinbreuk (snelheid, gordel, voorrang, telefoongebruik,…) sindsdien duurder uitvalt. Voor cliënten die een onmiddellijke inning of een minnelijke schikking overwegen, is het dus verstandig om rekening te houden met dit hogere bedrag.

Waar een bestuurder die te veel had gedronken vroeger, afhankelijk van het alcoholgehalte, een rijverbod van 2, 3, 6 of 12 uur kreeg opgelegd, geldt sinds 1 juli 2026 een uniform rijverbod van twaalf uur. Deze vereenvoudiging maakt de regel voorspelbaarder, maar in de praktijk betekent ze voor veel bestuurders die vroeger met een kortere schorsing wegkwamen, een strenger gevolg. De boetes voor rijden onder invloed zijn bovendien mee verhoogd. Voor cliënten die na een avondje uit toch nog achter het stuur kruipen, is de boodschap dus dubbel duidelijk: het financiële en het praktische gevolg van een positieve ademtest zijn allebei zwaarder geworden.

Een wijziging die vooral jonge en nieuwe bestuurders raakt: houders van een voorlopig rijbewijs vallen sinds 1 juli 2026 onder dezelfde strengere regeling als beginnende bestuurders met minder dan twee jaar rijervaring. Concreet betekent dit dat een ernstige overtreding tijdens deze periode kan leiden tot een rijverbod waarbij het rijbewijs pas wordt teruggegeven na het opnieuw en met succes afleggen van het rijexamen. Voor ouders van jonge bestuurders, en voor werkgevers die jonge werknemers met een bedrijfswagen laten rijden, is dit een aandachtspunt om intern onder de aandacht te brengen.

Ook voor ondernemingen met een professioneel wagenpark is er nieuws. Lichte vrachtwagens tussen 2,5 en 3,5 ton die worden ingezet voor internationaal goederenvervoer, moeten sinds 1 juli 2026 zijn uitgerust met een digitale tachograaf. Deze verplichting sluit aan bij de Europese regels rond rij- en rusttijden, die tot voor kort enkel golden voor zwaardere voertuigen. Transportondernemingen en bedrijven die met kleinere bestelwagens grensoverschrijdend werken, doen er goed aan na te gaan of hun vloot al aan deze nieuwe vereiste voldoet.

Vanaf 1 juni 2027 wordt de huidige Wegcode integraal vervangen door de nieuwe Code van de openbare weg. Daarover meer in een andere ‘insight’ op onze website.

Het is ook nuttig om te weten dat de federale regering nog verdere maatregelen aankondigde in haar regeerakkoord, die op moment van schrijven nog niet in wetgeving zijn omgezet. Zo wordt onderzocht om een ademtest standaard onderdeel te maken van elke verkeerscontrole, naar Zweeds voorbeeld, en om een alcoholslot verplicht op te leggen aan bestuurders die binnen drie jaar tijd een tweede keer worden betrapt met een alcoholgehalte boven 0,8 promille. Deze plannen zijn nog geen geldend recht, maar geven wel een indicatie van de richting waarin het verkeersrecht de komende jaren evolueert. Daarnaast worden op verschillende plaatsen in het land in de loop van 2026 nieuwe trajectcontroles operationeel, wat de kans op een vaststelling bij snelheidsovertredingen verder vergroot.

Voor particuliere bestuurders is de praktische boodschap simpel: houd rekening met hogere boetes en een strenger uniform rijverbod bij alcohol, en wees extra voorzichtig als je nog met een voorlopig rijbewijs rijdt. Voor ondernemingen met een wagenpark is het aangewezen om na te gaan of het interne verkeersreglement, de opleiding van chauffeurs en, voor lichte vrachtwagens in internationaal transport, de digitale tachograafplicht up-to-date zijn.