De nieuwe Code van de openbare weg: wat zal er veranderen?

Wie de voorbije decennia een rijbewijs behaalde, kent de Wegcode als een vaste waarde.

Normaal gezien zou die vertrouwde tekst vanaf 1 september 2026  een volledig nieuwe opvolger krijgen: de Code van de openbare weg. Geen eenvoudige update, maar om een grondige herschrijving die de verkeersregels beter moet afstemmen op de realiteit van vandaag - met steppers, speedpedelecs en een verkeersmix die in de jaren zestig, toen de huidige Wegcode werd opgesteld, ondenkbaar was. Het K.B. van 1 december 1975 betreffende het algemeen reglement op de politie over het wegverkeer en het gebruik van de openbare weg wordt vervangen door vier nieuwe regelementen: de federale Code van de openbare weg, de Brusselse Code van de openbare weg, het Vlaams verkeersreglement en de Waalse Code van de openbare weg.

De inwerkingtreding is evenwel uitgesteld tot 1 juni 2027 om alle betrokken partijen (Gewesten, Politie, Justitie, …) de tijd te geven zich goed voor te bereiden. Wij geven alvast mee wat er zal veranderen.

De bestaande Wegcode is meermaals gewijzigd en aangevuld, wat de leesbaarheid en de onderlinge samenhang niet ten goede kwam. De nieuwe Code van de openbare weg wil drie zaken tegelijk bereiken: een duidelijkere en coherentere tekst, een betere afstemming op nieuwe mobiliteitsvormen, en een sterkere nadruk op verkeersveiligheid. De regelgever grijpt de gelegenheid meteen aan om de tekst te moderniseren en aan te passen aan internationale standaarden.

De hervorming raakt zo goed als elke categorie weggebruiker, met aangepaste bepalingen voor voetgangers, fietsers, bestuurders van steppers en speedpedelecs en motorrijders. Ook komen er nieuwe verkeersborden om de vernieuwde regels visueel te ondersteunen.

Nieuwe vervoersmiddelen krijgen een duidelijker kader. Steppers en speedpedelecs zaten tot nu toe wat verspreid in de regelgeving, vaak via omzendbrieven of losse aanvullingen. De nieuwe Code brengt hier meer eenduidigheid, wat ook de aansprakelijkheidsvraag bij ongevallen met deze voertuigen moet vergemakkelijken.

Verkeersveiligheid krijgt een prominentere plaats. De herziening sluit aan bij een reeks maatregelen die al vanaf 1 juli 2026 van kracht zijn geworden, waaronder een verstrengd sanctiebeleid bij rijden onder invloed: wie betrapt wordt op alcohol achter het stuur, riskeert voortaan standaard een rijverbod van twaalf uur. Lees hierover meer in onze Insight -  Veranderingen wegverkeer. Deze aanscherping loopt vooruit op de bredere filosofie van de nieuwe Code, die inzet op een consequentere handhaving.

Internationale afstemming. Door de regels beter te laten aansluiten bij Europese en internationale standaarden, moet grensoverschrijdend verkeer — en de erkenning van verkeersinbreuken tussen lidstaten — eenvoudiger verlopen.

Voor iedereen van ons verandert er in de eerste plaats iets aan de bordenkennis en aan specifieke gedragsregels, afhankelijk van het vervoermiddel dat we gebruiken. Wie een step of een speedpedelec bestuurt, doet er goed aan de nieuwe bepalingen tijdig te raadplegen, aangezien de verduidelijkte regels ook een verduidelijkte aansprakelijkheid met zich meebrengen bij een ongeval.

Voor ondernemingen met een wagenpark, een fietskoeriersdienst of andere vloot van vervoersmiddelen is de impact groter. Interne verkeers- en gebruiksreglementen, arbeidsovereenkomsten met bepalingen over bedrijfsvoertuigen, en polissen voor verkeers- en burgerlijke aansprakelijkheid verdienen een screening op basis van de nieuwe indeling van vervoersmiddelen.

Voor wie betrokken raakt bij een verkeersongeval, is het van belang te weten onder welk regime de feiten vallen. De inwerkingtreding, actueel voorzien voor 1 juni 2027, betekent dat er gedurende een overgangsperiode ongevallen zullen worden beoordeeld onder de oude Wegcode, terwijl latere feiten integraal onder de nieuwe Code vallen. Deze overgangsproblematiek is niet te onderschatten, zeker in dossiers waarin de kwalificatie van de inbreuk mee de aansprakelijkheidsverdeling en de strafmaat bepaalt.

De aankondiging van de nieuwe Code heeft, niet toevallig, meteen voor maatschappelijk debat gezorgd: elke wijziging aan zo'n fundamentele en dagelijks toegepaste tekst raakt vrijwel iedereen. Rijscholen, verzekeraars, transportbedrijven en individuele weggebruikers zullen zich in de loop van 2026 en begin 2027 moeten voorbereiden op de nieuwe indeling en terminologie.

Ons kantoor volgt de nieuwe wetteksten en de bijhorende uitvoeringsbesluiten op de voet. We houden je verder op de hoogte van de concrete wijzigingen per categorie weggebruiker, en van de gevolgen voor lopende en toekomstige verkeersdossiers.